SZEROKA Reaktywacja, czyli nowe oblicze gdańskiej ulicy
Odbudowane w sposób uproszczony, często ahistoryczny elewacje budynków przy ul. Szerokiej, między ul. Tandeta i Tokarską już niebawem zyskają właściwy gdańskim kamienicom artystyczny wystrój architektoniczny i malarski. Pojawi się zieleń i mała architektura, powstaną też artystyczne formy roślinne, ziemne i rzeźbiarskie. Miasto Gdańsk ogłosiło konkurs dla organizacji pozarządowych na realizację dekoracji artystycznych fasad przy ul. Szerokiej wraz z aranżacją przestrzeni publicznej fragmentu ulicy.
Artystyczne dekoracje w ramach projektu zyska minimalnie 16 kamienic. – Ile ostatecznie budynków zostanie włączonych w projekt wiedzieć będziemy po wyłonieniu organizacji realizującej projekt, gdy poznamy przygotowany przez nią kosztorys prac i dowiemy jaki wkład finansowy wniesie ta właśnie organizacja – wyjaśnia Michał Szymański, kierownik Referatu Estetyzacji Miasta gdańskiego magistratu. Podobnie, jak w przypadku zrealizowanego w ubiegłym roku projektu Ograna 2.0, Miasto poznaczy na ten cel 290 tys. złotych. W projekt obecnie zaangażowanych jest 7 wspólnot mieszkaniowych, które pokryją koszty przygotowania elewacji pod planowane prace. Już dziś wiadomo, że nowe elewacje zyskają kamienice przy ul. Szerokiej od nr 77 do 87, dwie narożne kamienice przy ul. Tandeta oraz jedna z kamienica na ul. Ogranej, która nie zdążyła włączyć się w zrealizowany w ubiegłym roku projekt Ograna 2.0.
Przypomnijmy, w ubiegłym roku w ramach projektu Ograna 2.0 artystyczną dekorację zyskało 21 fasad kamienic. Projekt zrealizowany został przez Miasto wraz z wyłonioną w konkursie Fundacją Urban Forms oraz wspólnotami mieszkaniowymi z ul. Ogranej. Celem projektu było ożywienie zapomnianej przez mieszkańców i omijanej przez turystów ulicy położonej w samym sercu miasta poprzez poprawę jej estetyki. Projekt zbiera pozytywne recenzje oraz został doceniony jako wydarzenie artystyczne, co dodatkowo potwierdza fakt, że „nowa” Ogarna znalazła się w Google Cultural Institute! To powstała w 2011 roku globalna platforma, której celem jest zachowanie i promowanie historii, kultury oraz sztuki w wirtualnym świecie. Platforma w cyfrowej formie przybliża internautom najważniejsze dzieła sztuki i historyczne materiały. Obecnie współpracuje z 400 instytucjami kultury z ponad 50 krajów. Dzięki projektowi Ograna 2.0 Gdańsk znalazł się na światowej mapie murali w elitarnym gronie, obok takich miast jak Paryż, Londyn, Nowy Jork, Sao Paulo czy Buenos Aires. - Oprócz Polski w projekcie znalazło się tylko 6 europejskich krajów, są to Francja, Hiszpania, Portugalia, Szwajcaria, Wielka Brytania i Włochy. A to świadczy o mocnej selekcji w wyborze kolekcji i wiążącym się z tym prestiżem dla wybranych miast – mówi Jan Kołodziej z Referatu Estetyzacji Miasta.
- Dzięki realizacji pilotażowego i pionierskiego zarazem projektu na Ogarnej, w tym roku znacznie łatwiej było nam znaleźć wspólnoty mieszkaniowe chętne do udziału i partycypacji finansowej w przedsięwzięciu. Mieszkańcy ul. Szerokiej właściwie sami zgłosili się od nas i przekonali sąsiadów do działania – podkreśla Szymański.
Formuła projektu o roboczej nazwie Szeroka Reaktywacja, podobnie jak w przypadku Ogranej 2.0 opiera się na konkursie w ramach, którego wyłoniona zostanie organizacja, która zostanie realizatorem projektu. Oferty na realizację zadania składać można do 11 lipca, a zwycięska organizacja wyłoniona zostanie do 22 lipca. – Zależy nam na tym, by prace przygotowawcze rozpoczęły się jak najszybciej, by projekt zrealizować do końca tego roku – zaznacza Szymański. – Udało nam się skompletować sporą dokumentację z okresu odbudowy, ale też wcześniejszą, która może stanowić inspirację dla projektantów, także w kwestii kolorystyki. Opracowany jest już także program prac konserwatorskich. W tegorocznym projekcie dopuszczamy wprowadzenie zarówno aranżacji o charakterze współczesnym, jak historyzującym. Jednej z fasad, w przypadku której jest to możliwe, planujemy przywrócić wygląd sprzed zniszczenia miasta. W efekcie realizacji różnego charakteru dekoracji, zróżnicowania rodzaju tynków, czy nawet okładzin elewacyjnych, pierzeja odbudowana w sposób uproszczony i ahistoryczny odzyska cechy zabudowy kamienicznej, typowej dla obszaru staromiejskiego Gdańska. Co ważne w trosce o wysoką jakość dekoracji, wymagane jest, by co najmniej połowa z nich wyłoniona została w drodze konkursu. W wyborze projektów naturalnie będzie brał udział wojewódzki konserwator zabytków. Ponadto planujemy wspólnie z realizatorem projektu wyłonić radę projektu złożoną ze specjalistów, konserwatora wojewódzkiego oraz przedstawicieli "koalicji wspólnot". Rada będzie jednocześnie sądem konkursowym dla projektów wybieranych tym trybem – zapowiada Szymański.
Wprowadzenie na budynki artystycznych dekoracji to nie jedyny element projektu. Przed kamienicami pojawi się też zieleń oraz mała architektura, a w miejscu nieodbudowanych budynków powstaną artystyczne formy roślinne, ziemne i rzeźbiarskie, które domkną kwartał, porządkując i czyniąc bardziej atrakcyjną przestrzeń ulic, czekających na pełną odbudowę.
- Wybitne, choć niekompletne dzieło odbudowy miasta (wciąż istnieją tu przecież niezabudowane kwartały, a odbudowane budynki pozbawione są często detali architektonicznych) jest etapem w jego historii, ale z pewnością jej nie kończy. Miasto jest żywym organizmem, ulegającym ciągłej zmianie. I projekt ten właśnie traktujemy jako kontynuację odbudowy Głównego Miasta. Sam współautor odbudowy pierzei ul. Szerokiej, architekt Stanisław Michel podkreśla, że architektom potrzebne jest wsparcie artysty. I takim właśnie artystycznym wsparciem planujemy uczynić nasz projekt – mówi Szymański.
Działania realizowane będą w ramach Programu współpracy Miasta Gdańska z organizacjami pozarządowymi na rok 2014, zadania w zakresie podnoszenia jakości przestrzeni miejskiej.