Gdańskie bramy i podwórka. Gdańsk walczy o jakość przestrzeni Głównego Miasta
O efektach dotychczasowych działań, a także nowych działaniach, które na lepsze zmienić mają serce miasta, 26 sierpnia podczas briefingu prasowego, opowiedzieli prezydent Gdańska Paweł Adamowicz, jego zastępca ds. polityki komunalnej Piotr Grzelak, menadżer Śródmieścia Jakub Żelazny oraz architekt i konsultant GZNK ds. społeczno-przestrzennych Paulina Borysewicz.
Spacer przez bramy i podwórka w centrum miasta rozpoczął się od bramy przy ul. Powroźniczej 18/20. Brama ta, jako jedna z dziesięciu na terenie Głównego Miasta, została właśnie wyremontowana i pokryta specjalną farbą, która zniechęcić ma do traktowania jej jak toalety i uchronić ją przed dotkliwymi i odczuwalnymi tego skutkami.
Dziesięć bram już wolnych od odoru
- To problem, z którym borykają się duże miasta, zwłaszcza te turystyczne, gdzie wieczorami tętni życie. I nie jest to problem wyłącznie polskich miast, o czym świadczy przykład Hamburga - miasta które zastosowało takie właśnie rozwiązanie, i które stało się dla Gdańska inspiracją – mówi prezydent Gdańska Paweł Adamowicz. - Jest to farba stworzona przy wykorzystaniu nanotechnologii. Pokryta nią powierzchnia nie tylko odbija ciecze, ale też uniemożliwia przywieranie do niej brudu, kurzu i cieczy. Łącznie wyremontowanych i zabezpieczonych farbą zostało 10 bram, ale na tym nie koniec, jeżeli to rozwiązanie sprawdzi się pomalowane zostaną kolejne bramy na terenie Głównego Miasta – zapowiada prezydent.
Łączny koszt przedsięwzięcia, czyli prac remontowych i zabezpieczenia farbą superhydrofobową 10 bram to ponad 110 tys. zł. - Koszt prac remontowych i pomalowania elewacji jednej bramy, w zależności od zakresu prac remontowych, koniecznych do przeprowadzenia przed nałożeniem specjalnej farby oraz powierzchni elewacji wynosił od kilku do kilkunastu tys. zł. Przed nałożeniem farby superhydrofobowej konieczne było m.in. wcześniejsze usunięcie graffiti, uzupełnianie ubytków tynku oraz jego malowanie – wyjaśnia menadżer Śródmieścia Jakub Żelazny.
Zabezpieczone specjalną farbą zostały bramy przy ulicach: Kaletniczej 1/2, Kaletniczej 3/7, Kołodziejskiej 7/9, Św. Ducha 22/24, Złotników 4/6, Szerokiej 28, Grobla 5/7, Chlebnickiej 19/20, Zbytków 2 oraz Powroźniczej 18/20.
Coraz większe zainteresowanie mieszkańców i milion na „Wspólne Podwórko”
Spacer skończył się na podwórku w kwartale Targ Rybny 10 ABC - Tobiasza 8AB, które przechodzi metamorfozę w ramach programu „Wspólne Podwórko”, programu które jest jedną z form wsparcia miasta dla gdańszczan, którzy chcą podjąć wysiłek przeobrażenia swojego najbliższego otoczenia w piękne i przyjazne przestrzenie.
Program "Wspólne Podwórko”, który realizowany jest od 2014 roku, jest formą wsparcia dla wspólnot mieszkaniowych oraz współwłaścicieli nieruchomości, którzy posiadają wydzierżawione od gminy podwórko i chcą je zrewitalizować. Warunkiem uczestnictwa w programie jest złożenie wniosku zaopatrzonego w koncepcję zagospodarowania i szacunkowy koszt planowanych robót. W ramach programu Miasto pokrywa koszty zakupu materiałów i usług, finansuje do 90 procent kosztów całego przedsięwzięcia – maksymalna wysokość wsparcia realizacyjnego wynieść może 50 tys. zł kosztorysowej wartości planowanych nakładów na zagospodarowanie zaplecza podwórzowego. W ubiegłym roku na ten cel Miasto przeznaczyło 500 tys. zł, metamorfozę przeszło wówczas 10 podwórek, w tym roku udało się wygospodarować więcej, bo 800 tys. zł, ale na tym nie koniec.
W tym roku do realizacji zakwalifikowano 18 wniosków, z największą liczbą punktów. Jednak metamorfozę przy wsparciu Miasta ma szansę przejść więcej gdańskich podwórek. - W minionym roku chęć udziału w naszym programie zgłosiło 12 dzierżawców, a w tym roku już 30. Ogromnie cieszy nas zwiększające się zainteresowanie korzystaniem z tej formy wsparcia Miasta i chęć podjęcia wysiłku przeobrażenia najbliższej sobie przestrzeni w miejsce przyjazne i estetyczne. Zaangażowanie mieszkańców, chcących wziąć udział w naszym programie, jest bardzo cenne, dlatego zdecydowaliśmy o zwiększeniu tej kwoty jeszcze o dodatkowe o 200 tys. zł. Wówczas możliwa będzie metamorfoza wszystkich przestrzeni podwórzowych, które przeszły pozytywną weryfikację – czyli łącznie 22 gdańskich podwórek. Wniosek o zwiększenie kwoty na realizację programu Wspólne Podwórko trafi na sierpniową sesję Rady Miasta Gdańska. Jestem przekonany, że gdańscy radni przychylą się do naszego wniosku – mówi prezydent Adamowicz. - Wiem, jak trudno jest wypracować kompromis w takiej różnorodności poglądów i stanowisk. Podwórka to szkoły obywatelskości, to właśnie podczas takich działań ujawniają się, ale też i kształtują obywatelskie postawy. Dziękuję za postawę mieszkańcom – liderom zmian na gdańskich podwórkach. Za postawę, którą chcemy zarażać innych, za dobry przykład – podkreśla prezydent.
- Zrealizowane projekty przyczyniają się do poprawy wizerunku przestrzeni publicznej i co najważniejsze do wzrostu społecznej odpowiedzialności za najbliższe otoczenie – dodaje zastępca prezydenta Piotr Grzelak. - Mieszkańcy zyskują atrakcyjną i przyjazną przestrzeń sąsiedzką, gdzie z przyjemnością wspólnie spędzają czas wolny. Co ważne, istotą takich programów jak „Wspólne Podwórko”, czy konkurs dla organizacji pozarządowych na "aktywizację mieszkańców w zakresie poprawy jakości terenów zieleni w miejscu zamieszkania i w miejscu pracy" (w ciągu ostatnich czterech lat granty na ten cel wyniosły ponad 830 tys. zł) jest zachęcenie i zmobilizowanie mieszkańców do podjęcia wysiłku i zaaranżowania swojego podwórka. Wspólnie i po swojemu. To ważne tym bardziej, że jeśli sami coś budujemy, dbamy o to bardziej niż o rzeczy, które nam podarowano. I działania te odnoszą skutek. Dlatego program „Wspólne podwórko” realizowany będzie także w kolejnych latach, jednocześnie uruchamiane są też nowe formy wsparcia dla mieszkańców – mówi Piotr Grzelak.
Program dedykowany śródmiejskim podwórkom
Z uwagi na reprezantacyjną lokalizację wnętrz kwartałów śródmiejskich, w tym roku wygospodarowany został także specjalny fundusz wspierający wspólnoty mieszkaniowe, które wyrażają wolę wydzierżawienia i zajęcia się swoimi podwórkami. - W ramach tego funduszu GZNK zleca wykonanie dokumentacji projektowej w oparciu o koncepcję zagospodarowania sporządzoną przez mieszkańców i realizuje część zaplanowanych prac do wysokości 50 tys. zł. Program ten działa podobnie jak program Wspólne Podwórko, z tym że nie trzeba mieć wkładu własnego i nie ma ograniczeń terminowych. W tym roku na ten cel przeznaczyliśmy 300 tys. zł – mówi Piotr Grzelak. W program włączyło się 46 wspólnot mieszkaniowych i w efekcie metamorfozę przejdzie 5 podwórek: Klesza- Mariacka-Grząska, Tokarska-Szeroka-Św. Ducha, Kozia-Piwna- Św. Ducha; Złotników-Szeroka- Grobla, Grobla III – Straganiarska – Słomiana.
Czysta przestrzeń dla Mieszkańców Głównego Miasta
Na tym nie koniec. Uruchomiony został właśnie także program dedykowany podwórkom zlokalizowanym na Głównym Mieście - „ZAGOSPODAROWANIE PODWÓREK GŁÓWNEGO MIASTA”. - Celem programu jest poprawa estetyki i atrakcyjności Głównego Miasta nie tylko dla turystów, ale przede wszystkim dla jego mieszkańców. Jest to propozycja rozwiązująca problem nie tylko czystości na tym terenie, ale też propozycja mobilizująca właścicieli lokali do przystąpienia do dzierżawy lub nabycia terenu – mówi Piotr Grzelak. - Na terenie podwórek wspólnot, które zadeklarują chęć dzierżawy podwórka, GZNK zrealizuje i sfinansuje prace, w zakresie urządzenia punktu gromadzenia odpadów oraz ogrodzenia wnętrza podwórzowego. Na deklaracje czekamy do końca września, do końca tego roku GZNK przygotuje projekty zagospodarowania tych podwórek oraz uzyska pozwolenia na budowę. Natomiast na wiosnę 2016 przystąpimy do realizacji projektów. Planujemy realizację 10 projektów – dodaje architekt i konsultant GZNK ds. społeczno przestrzennych Paulina Borysewicz.
Poradnik dla wspólnot mieszkaniowych na temat podwórek
W 2014 roku Miasto Gdańsk wydało drugą już edycję poradnika dla wspólnot mieszkaniowych na temat podwórek. Najważniejszym celem tej publikacji jest pokazanie, że wspólnymi siłami mieszkańców i Miasta Gdańska można zadbać o wspólną przestrzeń. W wielu gdańskich dzielnicach, przy wsparciu miasta, powstały piękne, przyjazne zadbane podwórka, gdzie mieszkańcy spędzają czas, dbają o zieleń, a dzieci mają bezpieczne miejsca do zabawy.
Poradnik wydany został w nakładzie 15 tys. egzemplarzy. Poradniki dystrybuowane będą m.in. podczas spotkań z mieszkańcami, Radami Dzielnic i wspólnotami mieszkaniowymi. Dostępne są także w gdańskich Biurach Obsługi Mieszkańców. Poradnik pobrać można również na stronie miasta (w załączeniu).
Wykaz wnętrz podwórzowych zagospodarowanych w ramach poprzedniej edycji programu „Wspólne Podwórko (2014):
• Targ Rybny 10 B, C – Tobiasza 8B
• Jaskółcza 4 i 5
• Klonowa 4 A, B, C – Dmowskiego 10 A, B, C, D, E
• Miszewskiego 1 – Waryńskiego 4, 4A, 5, 6, 7, 7A
• Kartuska 12/14, 16, 18 – Wesoła 2, 4
• Grunwaldzka 52, 54 A, B
• Grunwaldzka 2, 4, 6
• Żuławska 5
• Słowackiego 32
• Sienkiewicza 6/7
Metamorfozę w ramach programu Wspólne Podwórko 2015 przejdą podwórka:
• Manifestu Połanieckiego Klonowicza Żywiecka
• Jesionowa Grunwaldzka de Gaulle'a
• Klonowa Dmowskiego
• Waryńskiego Miszewskiego
• Grunwaldzka 2, 4, 6
• Hallera 237
• Aldony Lelewela
• Targ Rybny Tobiasza
• Jaskółcza 4, 5
• Tysiąclecia 20AB
• Żuławska 5
• Wyzwolenia 29
• Wesoła Kartuska
• Tysiąclecia 27AB
• Jaskółcza 4a
• Partyzantów 17A-17
• Słowackiego 27
• Jaśkowa Dolina 36
• Szeroka Świętojańska Tokarska
• Kowalska 4, 6, 8
• Chodowieckiego 12
• Grunwaldzka 478